Łączy nas pamięć

W dniach 22–24 kwietnia 2026 r. w Muzeum i Miejscu Pamięci w Sobiborze odbyły się uroczystości związane z Dniem Pamięci o Holokauście oraz Przeciwdziałaniu Zbrodniom Przeciwko Ludzkości. Wydarzenie zostało zorganizowane we współpracy z Fundacją Polsko-Niemieckie Pojednanie i zgromadziło kilkudziesięciu uczniów z Polski, Niemiec oraz Holandii. Obchody miały charakter edukacyjny i refleksyjny, łącząc sesję wykładową, pobyt studyjny oraz uroczystości upamiętniające. Ich celem było nie tylko przybliżenie historii Zagłady, ale także budowanie świadomości i odpowiedzialności wobec współczesnych zagrożeń.

Wykład i upamiętnienie

Program wydarzenia otworzył wykład brytyjskiego historyka Chrisa Webba, który przedstawił historię SS-Sonderkommando Sobibor oraz zaprezentował najnowsze ustalenia swoich badań. Spotkanie stanowiło ważny wstęp do dalszych działań edukacyjnych, ukazując mechanizmy funkcjonowania niemieckiego obozu zagłady.

Tego samego dnia na Alei Pamięci odsłonięto kamień poświęcony rodzinie Kropveld, zamordowanej 9 kwietnia 1943 r. w obozie zagłady w Sobiborze. Wizytę młodzieży zakończyło oprowadzanie z przewodnikiem po wystawie stałej, które pozwoliło na przybliżenie jej scenariusza i narracji. Kluczowym elementem było połączenie historii i pamięci o ofiarach poprzez zaprezentowanie reliktów znalezionych w trakcie prac archeologicznych, ale również świadectw historycznych, zdjęć i dokumentów.

Edukacja poprzez doświadczenie

Kolejny dzień obchodów stanowił pobyt studyjny zrealizowany w formie oprowadzania z przewodnikiem po terenie byłego obozu zagłady w Sobiborze. Program, wzbogacony o elementy warsztatowe, umożliwił uczestnikom aktywne zaangażowanie i refleksję nad poznawaną historią. Uczestnicy oprowadzania poznali rolę SS-Sonderkommando Sobibor w realizacji Zagłady europejskich Żydów, a także mieli okazję pochylić się nad losami poszczególnych ofiar.

Wspólna pamięć

Zwieńczeniem pobytu studyjnego była ceremonia upamiętniająca w pobliżu polany mogił. Uczestnicy odczytali biografie wybranych ofiar i wspólnie oddali hołd wszystkim zamordowanym podczas Zagłady. Ten czas, wypełniony wspólną pracą, refleksją i spotkaniami, stworzył przestrzeń do dialogu i był dowodem na to, że pamięć może łączyć i inspirować do budowania przyszłości opartej na szacunku i odpowiedzialności.